Jokabide Kodea

1. SARRERA

• 1.1 Xedea
  Jokabide Kode honen (aurrerantzean, “Kodea”) xedea da Embega S.Coop.-en konpromiso hautsezina gogoraraztea langile guztiei, kontu-auditoreei (aurrerantzean, “pertsona garrantzitsuak”), bezeroei, hornitzaileei eta erakunde publiko zein pribatuei (aurrerantzean, “hirugarrenak”). (hemendik aurrera, Embega) indarreko legeria eta araudia betetzeko eta Kode honetan definitutakoarekin bat etorriz hartutako konpromiso hautsiezina gogoratzea da.

  Kodea betetzea betebeharra da arduradunentzat, Kontseilu Errektoreko kideentzat, baita kontu-auditoreentzat ere.

2 APLIKAZIO EREMUA

• 2.1 Kode hau aplikatzen zaien pertsonak
  Embegako pertsona guztiei, edozein dela ere haien kargua. Era berean, kode hau ezagutarazi behar zaie hornitzaileei, bezeroei, kontu-auditoreei edo haien izenean edo ordezkaritzan jarduten dutenei.
• 2.2 Jarraipenaz arduratzen den kontrol-egitura
  Kodearen betetze-mailaren jarraipena Prozesuen Batzordearen ardura da; haren eginkizunak honela laburbiltzen dira:
  • a) Embegako pertsona orori eta interesa duen orori kodea behar bezala jakinarazten zaiela ziurtatzea.
  • b) Kodearen berrikuspena.
  • c) Konfidentzialtasuna mantentzea.
• 2.3 Kodearen komunikazioa
  Jokabide-kode honen komunikazioa Embegako langile guztiei egingo zaie ezarritako harrera-eskuliburuaren bidez.

  Embegako ohiko langileei Kodearen berri emango zaie posta bidezko komunikazio orokorraren bidez edo Batzar Orokorrean egindako komunikazioaren bidez. Kopia bat barne-sarean dago eskuragarri.

  Jokabide Kodea Embegaren webgunean dago eskuragarri interesdunentzat.

  Aldaketa garrantzitsuak daudenean, interesdunentzako komunikazioak eguneratuko dira, barneko zein kanpokoentzat, Kontseilu Errektoreari aldez aurretik jakinarazi ondoren.

• 2.4 Kodearen balio kontraktuala langileentzat
  Kodea betetzea betebeharra da Embegako aholkulari eta hornitzaileentzat. Embegak eskubidea gordetzen du Kode hau betetzen ez duten aholkulari edo hornitzaileekin edozein kontratu amaitzeko.

3 JOKABIDE-ARAU OROKORRAK

• 3.1 Erregistroa eta fabrika-lizentzia
  Jarduera profesionalak garatzean, Embegako edozein pertsonak edo hirugarrenek indarrean dagoen legeria ezagutu eta bete beharko dute.
• 3.2 Printzipio orokorra: indarreko legeria betetzea
  Jarduera profesionalak garatzean, Embegako edozein pertsonak edo hirugarrenek indarrean dagoen legeria ezagutu eta bete beharko dute.

  Embegako edozein pertsona edo hirugarren legea ez betetzera behartua edo bultzatua bada, berehala jakinarazi beharko dio gaia bere arduradunari edo Giza Baliabideetako arduradunari.

• 3.3 Ustelkeriaren eta eroskeriaren aurka
  Embegan, ustelkeria eta eroskeria mota oro borrokatzeko konpromisoa dugu, eta konpromiso bera espero dugu langile eta kolaboratzaileen aldetik.

  Ustelkeriatzat ulertuko da pertsona batek, zuzenean edo zeharka, opariak, promesak edo edozein motatako abantailak eskaintzea eta/edo ematea, bere edo hirugarren baten onurarako, beste pertsona bati bere eginkizuneko ekintza bat egin dezan edo egiteari utz diezaion.

  Erabat debekatuta dago hirugarrenei edozein opari eskaintzea, balioagatik, adeitasun hutsa gainditzen duen oparitzat interpreta daitekeena eta Embegarentzat tratu onuragarri bat lortzeko helburuarekin egiten dena.

  Embegak ezin ditu hautagaiak ezta alderdi politikoak ere finantzatu.

  Erabat debekatuta dago jatorri publikoko funts eta kredituetara sartzea Finantza Sailaren aldez aurreko baimenik gabe.

  Eroskeriatzat ulertuko da balioa duen edozer, hirugarren bati eskaintzen, agintzen, ordaintzen edo ematen zaiona, bere erabakiak hartzean eragiteko edo jarduera garatzean justifikaziorik gabeko onura bat lortzeko. Ustelkeria gauzatzeko moduetako bat da.

  Edozein ez-betetze salatu dezake edozein interesdunek Embegaren webgunean eskuragarri dagoen Salaketa Kanalaren bidez.

• 3.4 Jokabide desegokien komunikazioa. Eskalatze etikorako prozedura.
  Embegako edozein pertsonak, praktika txarrak edo Jokabide Kode honekin bat ez datozen praktikak ikusten baditu, bere arduradunari edo Giza Baliabideei jakinarazi ahal izango die ohiko komunikazio-bideen bidez edo Salaketa Kanalaren bidez.

  Aurkeztutako salaketa orok enpresaren ikerketa objektibo bat izango du lotuta, barne-prozeduren bidez. Legezko eskakizunen arabera, informazioa konfidentzialtasunez tratatuko da. Salatzaileek ezin izango dute desabantaila bidegabea jasan beren salaketen ondorioz.

• 3.5 Jazarpen moralaren edo sexu-arrazoiengatikko jazarpenaren aurrean jardutea
  Jazarpenaren aurkako jardun-protokoloa P9DOC14 dokumentuan definituta dago, Embegaren barne-sarean eskuragarri dagoen Pertsonen Kudeaketa Prozesuan integratua, interesdunen eskura.

  JAZARPENA:

  Jokabide, adierazpen edo eskaera oro, errepikakortasunez eta sistematikotasunez egina, iraingarri, umiliagarri, bortitz edo mehatxagarritzat har daitekeena, betiere lantokian edo lanaren harira gertatzen bada eta pertsona babestuari iraina, gutxiespena, umiliazioa, diskriminazioa edo hertsapena eragiten badio esparru psikologikoan, sexualean eta/edo ideologikoan, lan-baldintzak degradatuz haren osotasuna kaltetzera irits daitekeena, jokabide hori egitera bultzatzen duen arrazoia edozein dela ere.

  Baztertuta geratzen dira giza harremanen esparruan une jakin batean gerta daitezkeen pertsonen arteko gatazka puntualak, lanaren antolaketari eta garapenari eragiten diotenak, baina gatazkan inplikatutako alderdiak pertsonalki edo profesionalki suntsitzeko helbururik ez dutenak.

4 TRANSAKZIOAK ETA KONTROLERAKO ESPARRU OROKORRA

• 4.1 Printzipio orokorra: indarreko legeria betetzea
  Embegaren intereserako egiten den edozein transakziok aplikagarria den indarreko legeria bete behar du eta auditagarria izan behar du. (Kontabilitate Plan Orokorra, 1514/2007 Errege Dekretuak onartua).
• 4.2 Transakzio ororen baimena eta kopia
  Transakzio oro kontabilitatean jasota egon behar da.
  Transakzio orok dagokion kopia izan behar du. Edozein unetan kontsulta daitekeen kopia, transakzioaren egileak eta baimendu, grabatu eta artxibatu zutenak identifikatzeko aukera ematen duena.
• 4.3 Kontrol-agenteekin lankidetza
  Embegak barne-auditoreekin eta/edo kanpo-agenteekin partekatzen duen informazio oro eguneratua, egiazkoa eta zorrotza izan behar da, langile egokiek prestatua, eta indarreko legeria bete behar du.

5 GIZA BALIABIDEAK

• 5.1 Kontratuak: indarreko legeria betetzea
  Embegako langileak eta hirugarrenak indarreko legeriarekin bat etorriz kontratatu beharko dira; idatzizko kontratu bat (edo baliozko dokumentu bat) egon beharko da.
• 5.2 Soldatak
  Embegak hileko ordainketen erregistroa eta langile, bazkide edo kontratatu bakoitzak egindako orduen kudeaketa eraman beharko ditu.
• 5.3 Lanaldia eta aparteko orduak
  Embegako langileen lanaldiak edo lan-egutegiak ez du inola ere legezko muga gainditu behar.
• 5.4 Soldata-baldintzak
  Embegak bere langileei, gutxienez, lanbide arteko gutxieneko soldata ordaindu beharko die, indarreko legeriarekin bat etorriz (legeak lan egintzat ezartzen dituen orduetan oinarrituta).

  Soldatak erregulartasunez ordaindu beharko dira, egindako lanaren eta tokiko legeria aplikagarriaren arabera.

• 5.5 Aparteko orduen ordainketa/konpentsazioa
  Embegako langileei aparteko orduak konpentsatu beharko zaizkie legezko eskakizunen arabera.
• 5.6 Baimenak
  Langileek lan-egutegi bat izan beharko dute, urteko lanaldia, lanegunak, lanik gabeko egunak eta jaiegunak, eta gozatu beharreko urteko oporrak jasoko dituena.

  Era berean, indarreko legeriarekin bat etorriz ordaindutako absentzien erregimena bermatuta izan beharko dute, kontingentzia arrunt eta profesionaletatik eratorritako aldi baterako ezintasunagatiko absentziak, jaiotako adingabeen zaintzagatik, edoskitzarogatik eta barne-araudian jasota dagoen beste edozein arrazoirengatikko absentziak barne.

• 5.7 Onurak
  Embegak bere plantillako kideei legeriarekin bat etorriz dagokien onurak eman beharko dizkie, hala nola osasun-laguntza, pentsioetarako kotizazioa…
• 5.8 Haurren lana
  Embegak eta bere hirugarrenek ez dituzte 18 urtetik beherako pertsonak kontratatuko, eta langile guztien jaiotze-data jasoko duen erregistro bat izango dute.

  Enpresan adingaberen bat dagoela antzemanez gero, Pertsonen Sailari jakinaraziko zaio kontratua eteteko; era berean, arrazoiak aztertuko dira eta dagozkion ekintza zuzentzaile eta prebentiboak definituko dira.

• 5.9 Derrigorrezko eta neketsu lanak (Sarbide-eskakizunak)
  Embegak eta bere hirugarrenek:
  • Ez dute indarra erabiliko (1)
  • Ez dute presorik kontratatuko (2)
  • Ezin izango dituzte langileak borondatez kanpoko lanak egitera behartu.

    1. oharra: Derrigorrezko lantzat hartzen da zigor-mehatxupean egiten den edozein zeregin, ondasunen konfiskazioarekin (NANa, pasaportea, etab.) eta pertsonak borondatez onartu ez duena.
    2. oharra: Preso zibil edo militarren erabilera debekatuta dago.

• 5.10 Diskriminazioa eta berdintasuna
  Embegak eta bere hirugarrenek saihestu beharko dute langileak diskriminatzea fedeagatik, sexuagatik, egoera zibilagatik, adinagatik, afiliazio politikoagatik, jaioterriarengatik, orientazio sexualagatik edo legeak debekatutako beste edozein arrazoirengatik.

  Embegak aukera- eta tratu-berdintasuna bermatuko du langile guztientzat.

  Embega, S.Coop.-ek, Kontseilu Errektorearen eta Zuzendaritza Kontseiluaren bidez, gizon eta emakumeen arteko aukera-berdintasuna sustatzeko konpromisoa hartzen du, eta gure giza taldea sarituko du bere merezimendu, prestakuntza eta errendimenduaren arabera.

• 5.11 Elkartzeko eskubidea
  Embegak eta bere hirugarrenek bermatu beharko dute langileek askatasunez elkartzeko aukera dutela.

6 INGURUMENAREKIKO ERRESPETUA ETA JASANGARRITASUNA

Embegak ISO 14001:2015 ingurumen-kudeaketako estandarraren ziurtagiria du, eta bere jarduerak SIG Politikaren printzipioen arabera egiten ditu.

• • 6.1 Printzipio orokorra
    Embegak eta bere hirugarrenek ingurumen-arloko baimenak izan beharko dituzte eta legeak ezartzen duena bete. Bereziki:
    • Atmosferaren kutsadura
    • Kutsadura akustikoa
    • Uren kutsadura
    • Lurzoruaren kutsadura
    • Agente kimikoak
    • Hondakin arriskutsuak eta ez-arriskutsuak.
  • 6.2 Eskakizunak
    Embegak eta bere hirugarrenek honako hauek bete beharko dituzte:
    • Legezko ingurumen-ikuskapenak: gobernuaren ingurumen-ikuskapenetatik eratorritako ekintza zuzentzaileak betetzen direla bermatuz; ekintza horiek dokumentatuz eta epe barruan osatuz.
  • 6.3 Etengabeko hobekuntza:
    Embegak eta bere hirugarrenek ingurumen-alderdietan etengabeko hobekuntzan duten inplikazioa erakutsi beharko dute:
    • • Atmosferarako emisioak
      • Lurzorurako eta uretarako emisioak
      • Zarata
      • Hondakin arriskutsuak eta ez-arriskutsuak
      • Baliabide naturalen erabilera, energia, lehengaiak, agente kimikoak eta abar. baita erregai fosilen erabilera murriztea ere.
      • Hornitzaileak produktu kimiko arriskugarrien ordez sailkatu gabeko beste batzuk erabiltzen lanean segituko du.

    JASANGARRITASUNA
    Embegan, jasangarritasuna proiektu kooperatiboan berritzeko aukera gisa ikusten dugu, eta jasangarritasunak ezaugarritutako aro berri batera proiektu kooperatiboa egokitzeko lider izan nahi dugu.

    • Jasangarritasun soziala
      Gizarte-esparruan, jasangarritasunak pertsonen, komunitateen eta kulturen garapena sustatzen du, bizi-kalitate, osasun eta hezkuntza maila egoki eta bidezko bat lortzeko. Genero-berdintasunaren aldeko borroka, bereziki garapen-bidean dauden herrialdeetan, datozen urteetan jasangarritasun sozialaren oinarriak ezarriko dituen beste alderdi bat da.
    • Ingurumen-jasangarritasuna
      Ingurumen-ikuspegitik, jasangarritasunak defendatzen du natura ez dela baliabideen iturri agortezina, eta haren babesa eta erabilera arrazionala zaintzen ditu. Ingurumena zaintzeak, energia berriztagarrietan inbertitzeak, ura aurrezteak, mugikortasun iraunkorraren aldeko apustuak edo eraikuntzan eta arkitektura iraunkorrean egindako berrikuntzak, besteak beste, ingurumen-jasangarritasun hori hainbat frontetatik lortzen laguntzen dute.
    • Jasangarritasun ekonomikoa
      Jasangarritasunak, halaber, baliabide naturalak kaltetu gabe aberastasun bidezkoa sortzen duen hazkunde ekonomikoa bultzatu nahi du. Inbertsio eta baliabide ekonomikoen banaketa berdinzaleak jasangarritasunaren gainerako zutabeak indartzea ahalbidetuko du, garapen osoa lortzeko.

7 LAN-SEGURTASUNA ETA OSASUNA
Embegaren helburu nagusietako bat langile guztien segurtasuna zaintzea da.
Kalitatearen kudeaketa, ingurumenarekiko konpromisoa, osasuna eta segurtasuna gure eragiketa guztietan integratuko ditugu, balio horiek onuren edo ekoizpenaren mesedetan arriskuan jarri gabe.

Laneko arriskuen prebentzioa langile guztiek eta Embegako Zuzendaritzak bere gain hartu behar dute.

• 7.1 Printzipio orokorra
  Embegak eta bere hirugarrenek laneko segurtasun eta osasun arloan legeak ezartzen duena bete beharko dute.
• 7.2 Eskakizunak
  Embegak eta bere hirugarrenek honako hauek bete beharko dituzte:
  • Laneko segurtasun eta osasunari buruzko legezko ikuskapenak: Gobernuaren ikuskapenen ondoriozko ekintza zuzentzaileak betetzen direla ziurtatuko du; ekintza horiek dokumentatu eta egunean beteko ditu.
• 7.3 Etengabeko hobekuntza:
  Embegak eta bere hirugarrenek osasunarekin eta segurtasunarekin lotutako esparruetan etengabeko hobekuntza bermatu eta erakutsi beharko dute, lan-baldintzak hobetzeko eta langileen segurtasun eta osasunaren babes-maila handitzeko.

8 KONFIDENTZIALTASUNA, DATU PERTSONALEN BABESA

• 8.1 Printzipio orokorra
  Embegako pertsona orok betebeharra du, konfidentzialtasun handienarekin, bere jarduerak gauzatzean kudeatzen den informazio garrantzitsu oro bermatzeko, bai barne-mailan bai kanpo-mailan.

  Embegak, aplikagarria den datu-babeseko legeria betez, bere langileekin edo hirugarrenekin lotutako informazio oro babesteko konpromisoa du.

  Embegako edozein pertsonak informazio konfidentziala hirugarrenekin partekatu behar badu, zuzenean edo zeharka, aipatutako informazioa bere arduradunarekin edo Embegako Zuzendaritza Kontseiluarekin partekatu beharko du.

9 KOMUNIKAZIO-KANALAK (KONTSULTAK, KEXAK, SALAKETAK)

Embegak komunikazio-kanal erabilgarriak ditu gaituta langile eta interesdun guztientzat.

Embegak bere webgunean sarbide publikoko kanal etiko bat du, edozein pertsonak modu pertsonalean edo anonimoan eta konfidentzialtasunez Jokabide Kode honen edozein ez-betetze salatu ahal izateko.

Kanal Etikoaren Politika eta Kanal Etikoko komunikazioen kudeaketa P9DOC22 eta P9 DOC23 dokumentuetan jasota daude, hurrenez hurren.

10 DIZIPLINA-ARAUBIDEA

• 10.1 Zehapenak
  Embegako pertsonek Kode honetako artikuluren bat betetzen ez badute, zehapenaren mende egongo dira, Embegaren barne-araubidean ezarritakoaren arabera aldatzen dena.

11 Jokabide-kodearen ekarpenak hornitzaileen homologazio-prozesura

• 11.1 Aurre-ebaluazio dokumentua (Hasierako eskakizuna)
  Aurre-ebaluazio dokumentua sinatzean (hasierako eskakizunak jasotzen dituena), Embegako hornitzaileek hasierako baldintzak onartutzat emango dituzte. Aurre-ebaluazioko dokumentuak gai hauei buruzko 4 galdera-sorta izango ditu:
  • Kalitate sistema
  • Ingurumen-kudeaketa
  • Laneko Segurtasun eta Osasunaren Kudeaketa
  • Enplegatuen eta, oro har, langileen kudeaketa